Wat is de Hizmet-beweging?

Dienstbaar aan de mensheid

Hizmet in een notendop

Het antwoord op de volgende en meer vragen vindt u op deze pagina.

Wat is de Hizmet-beweging?

Toegewijd aan je medemens, geïnspireerd door Gulens gedachtegoed

Hizmet betekent letterlijk dienstbaarheid. De Hizmet-beweging verwijst naar de sociaal betrokken mensen die zich dienstbaar aan hun medemens willen opstellen en verzameld zijn rondom de ideeën van vooruitstrevende islamgeleerde Fethullah Gulen. De uitdagingen van de hedendaagse wereld zijn volgens Gulen hoofdzakelijk in drie domeinen te vinden: onwetendheid, armoede en verdeeldheid. Om deze drie uitdagingen aan te gaan stellen mensen uit de Hizmet-beweging zich dienstbaar op voor respectievelijk onderwijs, liefdadigheid en dialoog. Daarmee hopen zij een bijdrage te leveren aan het oplossen van eerdergenoemde uitdagingen.

Netwerk, zonder lidmaatschap

De Hizmetbeweging, ook wel ‘Hizmet’ in het kort genoemd, is een netwerk bestaande uit vrijwilligers, betrokken bij de samenleving. Deze mensen proberen moreel én materieel via een actieve inzet en financiële steun een bijdrage te leveren aan sociaal maatschappelijke projecten. Mensen uit de beweging nemen wel vaker initiatief om (samen met anderen) zich in te zetten voor een onderwerp of project naar keus die zij nuttig achten. Hizmet kent geen lidmaatschap zoals bij een vereniging. Men kan vrijelijk deelnemen aan activiteiten en afstand ervan nemen wanneer zij willen.

Verder is de Hizmet-beweging in Nederland niet verzameld onder een koepelorganisatie. Hierdoor is het niet altijd even makkelijk in een oogopslag te zien welke initiatieven geïnitieerd zijn door Hizmet-sympathisanten. Om ondanks dit gebrek wel een aanspreekpunt te kunnen bieden voor de overheid, media en geïnteresseerden, zijn zij via het Hizmet-overleg op landelijk en lokaal niveau naar buiten getreden.

Onderhand niet alleen Turks of moslim

Binnen Hizmet wordt het belang sterk benadrukt om te erkennen dat iedereen allereerst mens is, daarna komen pas alle andere achtergronden. Vertrekkend vanuit dit basisbesef, proberen mensen uit de Hizmet-beweging zo veel mogelijk samen te werken met mensen van andere overtuigingen en hopelijk zo bij te dragen aan dienstbaarheid. Hoewel Hizmet in eerste instantie in Turkije is ontstaan en in het begin vooral moslims aantrok, beperkt de beweging zich allang niet meer tot alleen Turken of moslims. Met de tijd is Hizmet zich open gaan stellen voor iedereen, zoekt actief naar samenwerkingsverbanden en nieuwe allianties. Langzamerhand nemen steeds meer mensen met diverse achtergronden deel.

Zo zei de Amerikaanse wetenschapper dr. Karen Fontenot:

“Ik ben geen Turk, ook geen moslim. Maar ik ben wel van de Hizmet-beweging.”

Vanaf 1ste minuut.


Tijdens de receptie van de conferentie “Mapping the Gülen Movement: A Multidimensional Approach” (Amsterdam, 7 oktober 2010).

Gedachtegoed

Wat is het doel van Hizmet? En hoe wil zij dat bereiken?

Doel

Het doel waar de Hizmet-beweging in Nederland naar streeft is tweeledig en beide liggen in het verlengde van elkaar.

Het eerste doel is gebaseerd op de gedachte dat wij met ieder ander ons mens-zijn delen. Als mens hopen wij op een wereld waar mensen met al hun verschillen in vrede kunnen leven, elkaar accepteren & respecteren zoals zij zijn en waarbij de universele waarden & rechten van de mens centraal staan. Ieder die zich in dit eerste doel kan vinden, is van harte welkom de krachten hiervoor te bundelen en samen hiervoor in te zetten.

Het tweede doel is gerelateerd aan de ontstaansgeschiedenis van Hizmet en is daarmee van toepassing voor een kleinere groep. Er zijn namelijk veel moslims betrokken bij de Hizmet-beweging die erin geloven dat middels dienstbaarheid aan de mens, Gods tevredenheid bereikt kan worden. Dit baseren zij op de Koranvers ‘(Vrede en) verzoening is het beste’ en de uitspraak van profeet Mohammed:

“De beste mensen onder jullie zijn zij die het meest dienstbaar zijn aan andere mensen.”

In dit filmpje spreekt Gulen over wat zijn doel is:

Wat betreft het doel die Gulen nastreeft, zegt hij over zichzelf en zijn volgers: “Wij geloven erin dat waar wij ons voor hebben ingezet al deze jaren zowel goed is voor het bestwil van de mensheid, als dat wij daarmee Gods tevredenheid kunnen winnen. Daardoor hebben wij ons altijd hard gemaakt voor onderwijs, dialoog en meer.”

Drie wegen

Bijdragen aan een vredige wereld kan in eerste instantie een te abstract doel lijken, maar door vooral in drie wegen te investeren proberen mensen uit de beweging op een zo realistisch en concreet mogelijke wijze bij te dragen aan het ontstaan van deze vredige wereld. Deze drie wegen zijn:

Bestrijding van onwetendheid middels onderwijs en persoonlijke ontwikkeling

Bestrijding van armoede middels stimuleren van ondernemerschap en liefdadigheidsprojecten

Bestrijding van verdeeldheid en onenigheid middels dialoog

Werkwijze

Zelfontplooiing, actief op individueel niveau, overleggen op lokaal & landelijk niveau

In de praktijk komt het erop neer dat een persoon die actief is binnen Hizmet, zich naast zijn of haar eigen bezigheden, zich naargelang eigen wens ook bezighoudt op de volgende vlakken.

Individueel niveau

Op individueel vlak stimuleren mensen binnen Hizmet individuen om zichzelf optimaal te ontwikkelen, met daarbij oog op het bestwil van anderen. De hoop daarbij is vervolgens dat zij anderen die ondersteuning nodig hebben fysiek dan wel financieel ondersteunen, met name op het gebied van onderwijs, armoedebestrijding en dialoog.

Overleg (istişare)

Samen kom je verder, luidt een beroemde gezegde. Die overtuiging geldt ook binnen Hizmet-kringen. De grondhouding van Hizmet in Nederland wordt in onderling overleg bepaald in het zogeheten ‘Hizmet-overleg‘. Deze vinden plaats op landelijk, regionaal als lokaal niveau. Het landelijk Hizmet-overleg bestaat onder andere uit deelnemers van verschillende lokale overleggen.

Tijdens deze overleggen worden over het algemeen enerzijds aan Hizmet gerelateerde kwesties besproken, anderzijds worden belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen bediscussieerd en eventueel wordt de grondhouding van Hizmet bepaald. Alle Hizmet-overleg platforms bepalen hun eigen standpunten in. Vastgestelde standpunten zijn adviserend van aard en hebben geen bindende karakter. Het zijn veeleer overleggen die dienen om kennis en ervaring te delen.

Huiskamerbijeenkomsten (sohbet)

Tevens worden huiskamerbijeenkomsten gehouden waarbij o.a. wordt gelezen uit boeken en worden deze met elkaar bediscussieerd. Vaak, maar niet uitsluitend, betreffen het boeken van Said Nursi en Fethullah Gulen. Deze huiskamerbijeenkomsten worden ‘sohbets’ genoemd binnen Hizmet-kringen. Meestal worden zij voorgezeten door deskundige mensen die gespecialiseerd zijn op het gedachtegoed van de Hizmet-beweging en een mate van respect verdienen. Zij worden abi (oudere broer) of abla (oudere zus) genoemd. Binnen de Turkse cultuur is het gebruikelijk om gerespecteerde ouderen met ‘abi’ of ‘abla’ aan te spreken. Tevens worden tijdens de huiskamerbijeenkomsten allerlei actuele en interessante thema’s aangesneden om met elkaar van gedachten te wisselen. Eventueel wordt daarna overgegaan tot actie en zorg dragen voor de daarbij benodigde financiën. Soms worden ook externe deskundigen uitgenodigd om meer diepgang op te zoeken.

Hizmet-sympathisant spreekt over sohbets

Een Hizmet-sympathisant vertelt over zijn persoonlijke kijk op de huiskamerbijeenkomsten, de zogeheten ‘sohbets’.

Vanaf 1.45 minuut.


Fragment uit documentaire: Love is a verb (2013).

Fundraising (himmet)

Doordat de Hizmet-beweging een netwerk is van verschillende mensen en geen centrale aansturing heeft, zijn mensen voor de financiering van hun activiteiten of lopende projecten vooral afhankelijk van donaties. Binnen dat kader organiseren deze mensen één (soms twee) keer per jaar een benefietavond om geld op te halen. Vaak gaat dat in de vorm van een diner en worden ondernemers uit het netwerk uitgenodigd en gevraagd om een financiële bijdrage te leveren. Diezelfde avond doen aanwezige ondernemers toezeggingen voor de desbetreffende projecten.

Gelieerde organisaties

Er zijn meerdere organisaties in het leven geroepen door mensen uit de Hizmet-beweging. Aangezien de beweging een netwerk is en geen koepel die uit organisaties bestaat, zijn er geen ‘Gulen-organisaties’. Wel kun je spreken over organisaties die opgericht zijn door Hizmet-sympathisanten, soms ook in samenwerking met anderen. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

Door de jaren heen is de samenstelling van de besturen, staf, adviesraden e.d. steeds diverser geworden.