Op 5 april 2013 besteedde Nieuwsuur uitgebreid aandacht aan de Gülenbeweging in Nederland. In de uitzending werd een aantal onjuiste beweringen gedaan over de Gülenbeweging. Wij hechten er waarde aan op deze plaats de feiten van aantijgingen te scheiden.

De Gülenbeweging zou een netwerk van organisaties zijn (onjuist)
Nieuwsuur noemt in de uitzending een aantal organisaties die gebaseerd zouden zijn op de ideeën van Fethullah Gülen. Hierdoor ontstaat het beeld dat het gaat om een goed georganiseerd netwerk van organisaties. In Nederland is echter alleen Platform INS uit Rotterdam direct verbonden aan de Gülenbeweging en door de ideeën van Gülen geïnspireerd. Platform INS heeft als doelstelling om de interculturele en interreligieuze dialoog in Nederland te bevorderen. Meer begrip voor en kennis van de ander moet tot een meer leefbare samenleving leiden die optimaal gebruik maakt van de verschillende culturele en religieuze achtergronden. Verder zijn er in Nederland geen andere organisaties direct verbonden aan de Gülenbeweging. Wel zijn veel mensen die geïnspireerd zijn door Gülen maatschappelijk betrokken en actief in de samenleving, vaak betrokken bij organisaties binnen de aandachtsgebieden van Gülen: dialoog, onderwijs, vrijwilligerswerk en ondernemerschap. De beweging is een netwerk van mensen, niet van organisaties.

De studentenhuizen van Stichting Witboek zouden Koranscholen zijn (onjuist)
De studentenhuizen van Stichting Witboek (een stichting waar mensen van de beweging bij betrokken zijn) worden door Nieuwsuur als internaten beschreven waarin studenten niet alleen huiswerkbegeleiding krijgen maar ook overnachten en koranles krijgen. Naar aanleiding van de uitzending heeft de Gemeenteraad Amsterdam onderzoek laten uitvoeren. Hieruit blijkt dat de aantijgingen van Nieuwsuur ongegrond zijn en er geen sprake kan zijn van internaatsvoorzieningen. Uit gesprekken met betrokkenen personen en scholieren blijkt dat er geen sociale druk wordt uitgeoefend door derden en de sociale integratie van de jongeren niet in het geding is. De scholieren volgen allemaal reguliere opleidingen aan scholen of in het hoger onderwijs. De studentenhuizen dienen dus ter ondersteuningen van de opleiding van de jongeren. De Amsterdamse Gemeenteraad komt dan ook tot de conclusie geen aanleiding te zien om in actie te komen.

Andere feitelijke onjuistheden in de uitzending
Het vertoonde fragment van de film ‘The Message’ blijkt onjuist gemonteerd en onjuist vertaald te zijn. Uit onderzoek van onder meer Demetnu.nl blijkt dat het geluidsfragment niet uit de film afkomstig is en dus niet bij de vertoonde beelden hoort. Daarnaast zijn er vraagtekens te plaatsen bij de vertaling van de tekst. Terwijl Nieuwsuur met het fragment de antichristelijke indoctrinatie en naar binnen gekeerde houding wil aantonen, blijkt uit het onderzoek van Demetnu.nl dat het geluidsfragment verkeerd is vertaald. Er is geen sprake van een conflict tussen Moslims en Christenen maar het fragment gaat om het overwinnen van problemen. Op navraag van Demetnu.nl geeft de redactie van Nieuwsuur geen uitleg waarom er voor deze vertaling gekozen is. Dit blijft voor ons ook een vraag.

De uitzending van Nieuwsuur blijkt vol te zitten met feitelijke onjuistheden en schetst opzettelijk een negatief beeld over de Gülenbeweging en mensen die bij de beweging betrokken zijn. Wij zijn hier zeer teleurgesteld en verbaasd over.

Volgens Gülen zou een ware moslim nooit terreuraanslagen overwegen. De geleerde benadrukt dat vrede niet in het gedrang mag komen door individuen die de oorlog verklaren aan onschuldigen onder het mom van de islam. In een video die verscheen op de internetsite herkul.org, boog islamgeleerde Fethullah Gülen zich over de terreuraanslagen die in naam van de islam worden gepleegd. Aanleiding daarvoor waren de recente aanslagen in Kenia en Pakistan. Islam en terreur kunnen nooit compatibel zijn met elkaar, benadrukte Gülen, na een vraag over de recente aanslagen in Kenia en Pakistan. “De wreedste misdaden worden gepleegd in naam van de islam. Mensen worden onthoofd, moskeeën en kerken worden gebombardeerd, allemaal onder het voorwendsel dat de Koran dat vraagt. “Kunnen we terreur en aanslagen van enkele organisaties enkel toeschrijven aan internationale netwerken en steun?”, kreeg Gülen de vraag. “Uw vaststelling is juist, maar niet volledig”, luidde zijn antwoord. “De huidige situatie beschaamt ons. Moslims worden beklad. De geleerde haalde aan dat er in tijden van vrede niemand het recht heeft om op eigen houtje anderen de oorlog te verklaren en mensen te vermoorden. “Zelfs tijdens een oorlog is het onaanvaardbaar voor moslims om kinderen, vrouwen en ouderen te vermoorden. Terreur is een van de grootste zonden volgens de Koran.

Vrij bewerkt naar publicatie artikel Fethullah Gülen: “Terreuraanslagen overschaduwen ware islam”,
gepubliceerd op 4 oktober 2013 door Zaman, Istanboel

Nadat Koning Willem-Alexander op Prinsjesdag had gesproken over de participatiesamenleving, barstte er direct een enorme discussie los. De in de troonrede uitgesproken term zou betekenen dat de klassieke verzorgingsstaat langzaam overgaat in een samenleving waarbij mensen steeds vaker de zorg voor elkaar regelen, zonder hulp van de overheid. Niet iedereen vindt dit een gewenste ontwikkeling, maar voor vele immigranten, nieuwe en oudere generaties, is dit allang de dagelijkse realiteit. Terecht eist de Nederlandse samenleving van nieuwkomers dat ze integreren. En dit vooral op eigen kracht doen. Maar als immigranten het vervolgens zelf oppakken en als groep succesvol integreren, volgt het verwijt dat ze teveel op de eigen groep gericht zijn en zelfs een parallelle samenleving aan het creëren zijn. Dit is het verhaal van de Gülen-beweging in Nederland.

De Gülen-beweging bestaat uit sociaal betrokken mensen die samen met anderen – met uiteenlopende culturele en religieuze achtergronden – willen werken aan een leefbare samenleving, met een belangrijke focus op onderwijs, dialoog, vrijwilligerswerk en ondernemerschap. De beweging is eind jaren 70 in Turkije ontstaan als een grassroots beweging van mensen die een voorbeeld nemen aan de ideeën en daden van de Turkse denker en islamgeleerde Fethullah Gülen. Aanhangers zijn in alle delen van de wereld te vinden, ook in Nederland. En net zoals elders in de wereld hebben door Gülen geïnspireerde mensen elkaar opgezocht om samen wegwijs te worden in de Nederlandse samenleving en een manier te vinden om eraan deel te nemen.

Mensen die bij onze beweging betrokken zijn, hebben daarom samen met autochtone Nederlanders aan de wieg gestaan van een aantal scholen. Deze scholen zijn geen Koranscholen of ‘Gülen-scholen’, maar zijn gestoeld op het onderwijsconcept  ‘wereldburgerschap’. Dit betekent de leerlingen in aanraking laten komen met andere culturen om te leren samenwerken en samenleven. Op deze scholen zitten niet alleen Nederlandse leerlingen van Turkse afkomst, maar soms wel meer dan 30 verschillende nationaliteiten. Op de scholen worden de leerlingen ook middels rollenspelen geleerd over de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen, van heteroseksuelen en homoseksuelen.

Een ander gebied waarop mensen van onze beweging actief zijn, is een terrein waar Nederlanders en Turken elkaar al ruim 400 jaar tegenkomen: handel. Velen zijn lid van een ondernemersorganisatie die niet VNO heet, en is opgericht door Turkse Nederlanders en staat open voor iedereen die ondernemend is en handel wil drijven. Een uitstekende manier om aan de samenleving te participeren, en om een steentje bij te dragen aan de economische voorspoed van Nederland.

Dan zijn er andere organisaties waar mensen van onze beweging, geheel in lijn met de onderwerpen waar de heer Gülen zich op richt, actief zijn. Zoals organisaties om de dialoog tussen autochtonen en allochtonen te faciliteren en te versterken. Organisaties die als doel hebben ‘zwarte school’ leerlingen te ondersteunen bij het behalen van een diploma en ervoor te zorgen dat ze niet voortijdig van school gaan, en organisaties die de emancipatie van allochtone vrouwen willen bevorderen. Vele verschillende organisaties, die allemaal middenin de samenleving staan, hand in hand met autochtonen en andere allochtonen.

De Gülen-beweging wordt een gebrek aan transparantie verweten. Maar is dit werkelijk waar het om gaat, of passen we simpelweg niet in een hokje waar men ons het liefst in zou willen stoppen? We zijn net zo geïntegreerd, of parallel, als een serviceclub à la Rotary of Lions, de Chinese gemeenschap, of een groot deel van de Amsterdamse grachtengordel. Om maar wat voorbeelden te noemen.

En ja, de meeste betrokkenen zijn religieus; islamitisch om precies te zijn. Net zoals zo’n 95 procent van de bevolking van het land waar onze wortels liggen: Turkije. In Nederland is religie niet meer vanzelfsprekend, en zeker de islam heeft een slechte reputatie, maar voor ons is het een belangrijk en onlosmakelijk deel van het leven. Ook hier zijn we open over.

Het zou er om moeten gaan in hoeverre men deelneemt aan de maatschappij, of men werkt of onderwijs volgt, of men de Nederlandse normen en waarden onderschrijft. Om het leveren van een bijdrage aan de samenleving in plaats van de hand op te houden. In ons geval zijn de antwoorden gelukkig vaker bevestigend dan de helaas vaak negatieve allochtonenstatistieken van het CBS.

Zoals Koningin Maxima zei in een interview met NOVA in 2005: ‘Er is zoveel te halen in de verschillende culturen in Nederland. Er gaat zoveel mis qua onbegrip en misverstanden. Wij moeten gewoon de rijkdom van integratie willen zien.’

Alper Alasag, secretaris van stichting Platform INS voor dialoog te Rotterdam

Rochussenstraat 221
3021 NT Rotterdam
010 – 240 00 15