Turkije is momenteel in de greep van een groot corruptieschandaal. Tientallen mensen zijn aangehouden op verdenking van corruptie waaronder bankiers, zakenlieden, en zonen van ministers. Dat werd gevolgd door het ontslag van tientallen politiechefs, onder wie de hoofdcommissaris van Istanbul. De corruptiezaak komt ook in de Nederlandse media uitgebreid aan de orde. Hierbij wordt aandacht besteed aan een vermeende machtsstrijd tussen de AK-partij van premier Erdogan en de maatschappelijke grassrootsbeweging voortkomend uit de ideeën en daden van de Turkse denker en islamgeleerde Fethullah Gülen. Om de huidige ontwikkelingen in Turkije in perspectief te plaatsen, hebben we een aantal feiten op een rij gezet, onder meer om feitelijke onjuistheden over Gülen en de Gülenbeweging te corrigeren en te voorkomen.

1. Wat is er aan de hand in Turkije? Actuele ontwikkelingen in perspectief

– Een kleine bureaucratische en politieke oligarchie aan het roer van regeringspartij AKP heeft alle macht in handen, aldus Idris Naim Sahin, de voormalige minister van Binnenlandse zaken.

o Corruptie is nu wijdverspreid. Steekpenningen en verplichte donaties aan specifieke “goede doelen” zijn aan de orde van de dag. Zij die politieke gehoorzaamheid weigeren, komen op een zwarte lijst.

o Het medialandschap: nog nooit eerder in de Turkse geschiedenis heeft één enkele persoon of partij zo’n grote mate van onderdanigheid van de media voor elkaar gekregen. Zij die weigeren zich aan te passen aan de AKP-richtlijnen worden getroffen door controles en boetes, en hun vergunningen en licenties worden ingetrokken.

– De AKP opereert op basis van een grondwet die is ontworpen onder de militaire dictatuur en deze bevoordeelt grote partijen en politiek leiders binnen hun partijen.

o De heersende partij heeft de uitvoerende en wetgevende macht al in handen. De oppositie is hierdoor niet in staat om wetgeving te initiëren, oppositie tegen de AKP te voeren, of een parlementair onderzoek naar de uitvoerende macht te starten.

o Aan de reactie van de regering over de corruptieonderzoeken te zien, wordt er nu zelfs een poging gedaan om ook de rechterlijke macht in handen te krijgen.

o Eerlijke verkiezingen staan onder druk door berichten over verplichte politieke campagnebijdragen vanuit het bedrijfsleven en de censuur in de media.

– Aan de ene kant staat een AKP-elite met een nooit eerder geziene concentratie van macht, hetgeen niet goed is voor de democratische gezondheid van Turkije. Zoveel macht leidt tot corruptie en autoritair handelen – zoals we gezien hebben tijdens de protesten in het Gezi park vorig jaar, het censureren van media, het op een zwarte lijst plaatsen van bepaalde burgers, en het verbieden van scholen die examenvoorbereiding aanbieden.

– Aan de andere kant staan de publieke aanklagers, die verschillende onderzoeken aan het doen zijn en “checks en balances” op overtredingen van overheidsbeleid proberen aan te brengen.

– De huidige Turkse regering doet er alles aan om:

o Overheidsmedewerkers die hebben meegewerkt aan de corruptieonderzoeken en burgers die zich hebben uitgesproken tegen autoritair handelen op zwarte lijsten te plaatsen. Politiechefs zijn ontslagen en publieke aanklagers zijn de mond gesnoerd.

o De aandacht van de corruptieonderzoeken af te leiden door te beweren dat buitenlandse mogendheden (de Verenigde Staten of Israël) of de Turkse denker en islamgeleerde Fethullah Gülen achter de onderzoeken zitten – zogenaamd net zoals tijdens de protesten vorig jaar in het Gezi park.

o Iedereen waarvan vermoed wordt dat ze bij de vreedzame en niet-politieke maatschappelijke grassroots Gülenbeweging betrokken zijn, te vervolgen.

– AKP kwam aan de macht met de belofte van (1) zuiver bestuur en vrije markt economische ontwikkelingen, (2) het verwijderen van militaire dominantie in de binnenlandse politiek, en (3) voortgang in het Turkse EU-lidmaatschap. De huidige derde regeringsperiode ondermijnt al deze beloften door (1) systematische corruptie, vriendjespolitiek en discriminatie, (2) een mogelijk nieuw proces van veroordeelde militaire coupplegers, en (3) vastgelopen onderhandelingen met de Europese Unie en gesprekken over toetreding tot “Shanghai vijf” (China, Rusland, Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan).

– Voorbeelden van antidemocratische acties: (1) het plaatsen van overheidsmedewerkers en andere burgers op zwarte lijsten en het ontslaan van ambtenaren, (2) het voortrekken van bepaalde bedrijven en het discrimineren van andere bedrijven, (3) mediacensuur, (4) stappen in de richting van een inlichtingenstaat zoals Syrië waarbij burgers nauwgezet in de gaten wordengehouden en zonder proces veroordeeld kunnen worden, (5) autoritair handelen zoals het gewelddadig neerslaan van vreedzame protesten en het verbieden van particuliere onderwijsinstituten, (6) het gebrek aan vooruitgang op het realiseren van een burgerlijke grondwet.

2. Korte achtergrondinformatie over de Gülenbeweging en Fethullah Gülen

– De Gülenbeweging richt zich op onderwijs, dialoog en humanitair werk in de context van armoede, anarchie en discriminatie.

– Al vroeg in zijn carrière meed Gülen het vermengen van politiek en religie. Mensen die bij de beweging betrokken zijn, streven naar niets anders dan een regering die burgers gelijk behandelt, gelijke mogelijkheden biedt en de basisrechten en vrijheden van burgers respecteert. De onderwijsprojecten richten zich op het opleiden van verantwoordelijke burgers, die een bijdrage leveren aan hun gemeenschap, en de mensheid in zijn geheel.

– De Turkse geschiedenis is getekend door tientallen jaren door de staat opgelegde ideologie van discriminatie waarbij de ongekozen leden van de staat op buitensporige wijze doordrongen in het leven van de burgers. Niet alleen Moslims, maar ook toegewijde Christenen en Joden leden evenzeer onder het autoritaire bewind.

– Het was in deze context dat in de jaren zeventig van de vorige eeuw de Gülenbeweging werd opgericht als maatschappelijk initiatief. De beweging propageert democratie, hoogwaardig onderwijs als middel voor sociale verandering, en interreligieuze en interculturele dialoog ten behoeve van vreedzame co-existentie.

Ga voor meer informatie over de Gülenbeweging in Nederland naar www.hizmetbeweging.nl.

gulen_1

Afgelopen dinsdag is in Turkije een groot corruptieonderzoek van start gegaan. In Istanbul en Ankara zijn 52 beschuldigden aangehouden. Sommige politici en mediabronnen houden de islamgeleerde Fethullah Gülen en de door zijn ideeën geïnspireerde Hizmetbeweging  verantwoordelijkvoor de onthulling van het corruptieschandaal. De raadsman van Gülen, Orhan Erdemli, reageert kritisch op die aantijgingen.

In een geschreven communiqué stelt Erdemli dat de aantijgingen aan het adres van Gülen vals en ongefundeerd zijn. Erdemli is ervan overtuigd dat deze beweringen de aandacht van het publiek moeten afleiden van het politieonderzoek. “Meneer Fethullah Gülen heeft geen belang bij de corruptieonderzoeken en kent de ambtenaren die deze onderzoeken voeren niet.”

Met dergelijke ongegronde publicaties wil men, volgens Erdemli, een ongunstige perceptie jegens Gülen creëren.

“De procureur-generaal van Istanboel heeft de afgelopen twee dagen enkele zakenmannen, bureaucraten en familieleden van politici gearresteerd in een onderzoek rond corruptie, omkoperij en smokkelen. Dergelijk beschuldigingen komen overal ter wereld voor. Maar in een land met een democratische rechtstaat kan een dergelijk onderzoek enkel door de gerechtelijke instanties worden gevoerd. We kunnen enkel het onpartijdige gerecht zijn werk laten doen zoals het hoort en het resultaat afwachten. Fethullah Gülen de schuld geven van het onderzoek, is onterecht.

(…) We willen benadrukken dat er geen sprake is van ‘een oorlog tegen de regering’, ‘een geheime operatie’ of ‘politiek spelletjes’. Die aantijgingen zijn volledig ongegrond en worden met slechte bedoelingen rond gebazuind” klonk het nog in de boodschap.

Bron: Zaman Vandaag, 19 december 2013

Op 5 april 2013 besteedde Nieuwsuur uitgebreid aandacht aan de Gülenbeweging in Nederland. In de uitzending werd een aantal onjuiste beweringen gedaan over de Gülenbeweging. Wij hechten er waarde aan op deze plaats de feiten van aantijgingen te scheiden.

De Gülenbeweging zou een netwerk van organisaties zijn (onjuist)
Nieuwsuur noemt in de uitzending een aantal organisaties die gebaseerd zouden zijn op de ideeën van Fethullah Gülen. Hierdoor ontstaat het beeld dat het gaat om een goed georganiseerd netwerk van organisaties. In Nederland is echter alleen Platform INS uit Rotterdam direct verbonden aan de Gülenbeweging en door de ideeën van Gülen geïnspireerd. Platform INS heeft als doelstelling om de interculturele en interreligieuze dialoog in Nederland te bevorderen. Meer begrip voor en kennis van de ander moet tot een meer leefbare samenleving leiden die optimaal gebruik maakt van de verschillende culturele en religieuze achtergronden. Verder zijn er in Nederland geen andere organisaties direct verbonden aan de Gülenbeweging. Wel zijn veel mensen die geïnspireerd zijn door Gülen maatschappelijk betrokken en actief in de samenleving, vaak betrokken bij organisaties binnen de aandachtsgebieden van Gülen: dialoog, onderwijs, vrijwilligerswerk en ondernemerschap. De beweging is een netwerk van mensen, niet van organisaties.

De studentenhuizen van Stichting Witboek zouden Koranscholen zijn (onjuist)
De studentenhuizen van Stichting Witboek (een stichting waar mensen van de beweging bij betrokken zijn) worden door Nieuwsuur als internaten beschreven waarin studenten niet alleen huiswerkbegeleiding krijgen maar ook overnachten en koranles krijgen. Naar aanleiding van de uitzending heeft de Gemeenteraad Amsterdam onderzoek laten uitvoeren. Hieruit blijkt dat de aantijgingen van Nieuwsuur ongegrond zijn en er geen sprake kan zijn van internaatsvoorzieningen. Uit gesprekken met betrokkenen personen en scholieren blijkt dat er geen sociale druk wordt uitgeoefend door derden en de sociale integratie van de jongeren niet in het geding is. De scholieren volgen allemaal reguliere opleidingen aan scholen of in het hoger onderwijs. De studentenhuizen dienen dus ter ondersteuningen van de opleiding van de jongeren. De Amsterdamse Gemeenteraad komt dan ook tot de conclusie geen aanleiding te zien om in actie te komen.

Andere feitelijke onjuistheden in de uitzending
Het vertoonde fragment van de film ‘The Message’ blijkt onjuist gemonteerd en onjuist vertaald te zijn. Uit onderzoek van onder meer Demetnu.nl blijkt dat het geluidsfragment niet uit de film afkomstig is en dus niet bij de vertoonde beelden hoort. Daarnaast zijn er vraagtekens te plaatsen bij de vertaling van de tekst. Terwijl Nieuwsuur met het fragment de antichristelijke indoctrinatie en naar binnen gekeerde houding wil aantonen, blijkt uit het onderzoek van Demetnu.nl dat het geluidsfragment verkeerd is vertaald. Er is geen sprake van een conflict tussen Moslims en Christenen maar het fragment gaat om het overwinnen van problemen. Op navraag van Demetnu.nl geeft de redactie van Nieuwsuur geen uitleg waarom er voor deze vertaling gekozen is. Dit blijft voor ons ook een vraag.

De uitzending van Nieuwsuur blijkt vol te zitten met feitelijke onjuistheden en schetst opzettelijk een negatief beeld over de Gülenbeweging en mensen die bij de beweging betrokken zijn. Wij zijn hier zeer teleurgesteld en verbaasd over.

Volgens Gülen zou een ware moslim nooit terreuraanslagen overwegen. De geleerde benadrukt dat vrede niet in het gedrang mag komen door individuen die de oorlog verklaren aan onschuldigen onder het mom van de islam. In een video die verscheen op de internetsite herkul.org, boog islamgeleerde Fethullah Gülen zich over de terreuraanslagen die in naam van de islam worden gepleegd. Aanleiding daarvoor waren de recente aanslagen in Kenia en Pakistan. Islam en terreur kunnen nooit compatibel zijn met elkaar, benadrukte Gülen, na een vraag over de recente aanslagen in Kenia en Pakistan. “De wreedste misdaden worden gepleegd in naam van de islam. Mensen worden onthoofd, moskeeën en kerken worden gebombardeerd, allemaal onder het voorwendsel dat de Koran dat vraagt. “Kunnen we terreur en aanslagen van enkele organisaties enkel toeschrijven aan internationale netwerken en steun?”, kreeg Gülen de vraag. “Uw vaststelling is juist, maar niet volledig”, luidde zijn antwoord. “De huidige situatie beschaamt ons. Moslims worden beklad. De geleerde haalde aan dat er in tijden van vrede niemand het recht heeft om op eigen houtje anderen de oorlog te verklaren en mensen te vermoorden. “Zelfs tijdens een oorlog is het onaanvaardbaar voor moslims om kinderen, vrouwen en ouderen te vermoorden. Terreur is een van de grootste zonden volgens de Koran.

Vrij bewerkt naar publicatie artikel Fethullah Gülen: “Terreuraanslagen overschaduwen ware islam”,
gepubliceerd op 4 oktober 2013 door Zaman, Istanboel

Nadat Koning Willem-Alexander op Prinsjesdag had gesproken over de participatiesamenleving, barstte er direct een enorme discussie los. De in de troonrede uitgesproken term zou betekenen dat de klassieke verzorgingsstaat langzaam overgaat in een samenleving waarbij mensen steeds vaker de zorg voor elkaar regelen, zonder hulp van de overheid. Niet iedereen vindt dit een gewenste ontwikkeling, maar voor vele immigranten, nieuwe en oudere generaties, is dit allang de dagelijkse realiteit. Terecht eist de Nederlandse samenleving van nieuwkomers dat ze integreren. En dit vooral op eigen kracht doen. Maar als immigranten het vervolgens zelf oppakken en als groep succesvol integreren, volgt het verwijt dat ze teveel op de eigen groep gericht zijn en zelfs een parallelle samenleving aan het creëren zijn. Dit is het verhaal van de Gülen-beweging in Nederland.

De Gülen-beweging bestaat uit sociaal betrokken mensen die samen met anderen – met uiteenlopende culturele en religieuze achtergronden – willen werken aan een leefbare samenleving, met een belangrijke focus op onderwijs, dialoog, vrijwilligerswerk en ondernemerschap. De beweging is eind jaren 70 in Turkije ontstaan als een grassroots beweging van mensen die een voorbeeld nemen aan de ideeën en daden van de Turkse denker en islamgeleerde Fethullah Gülen. Aanhangers zijn in alle delen van de wereld te vinden, ook in Nederland. En net zoals elders in de wereld hebben door Gülen geïnspireerde mensen elkaar opgezocht om samen wegwijs te worden in de Nederlandse samenleving en een manier te vinden om eraan deel te nemen.

Mensen die bij onze beweging betrokken zijn, hebben daarom samen met autochtone Nederlanders aan de wieg gestaan van een aantal scholen. Deze scholen zijn geen Koranscholen of ‘Gülen-scholen’, maar zijn gestoeld op het onderwijsconcept  ‘wereldburgerschap’. Dit betekent de leerlingen in aanraking laten komen met andere culturen om te leren samenwerken en samenleven. Op deze scholen zitten niet alleen Nederlandse leerlingen van Turkse afkomst, maar soms wel meer dan 30 verschillende nationaliteiten. Op de scholen worden de leerlingen ook middels rollenspelen geleerd over de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen, van heteroseksuelen en homoseksuelen.

Een ander gebied waarop mensen van onze beweging actief zijn, is een terrein waar Nederlanders en Turken elkaar al ruim 400 jaar tegenkomen: handel. Velen zijn lid van een ondernemersorganisatie die niet VNO heet, en is opgericht door Turkse Nederlanders en staat open voor iedereen die ondernemend is en handel wil drijven. Een uitstekende manier om aan de samenleving te participeren, en om een steentje bij te dragen aan de economische voorspoed van Nederland.

Dan zijn er andere organisaties waar mensen van onze beweging, geheel in lijn met de onderwerpen waar de heer Gülen zich op richt, actief zijn. Zoals organisaties om de dialoog tussen autochtonen en allochtonen te faciliteren en te versterken. Organisaties die als doel hebben ‘zwarte school’ leerlingen te ondersteunen bij het behalen van een diploma en ervoor te zorgen dat ze niet voortijdig van school gaan, en organisaties die de emancipatie van allochtone vrouwen willen bevorderen. Vele verschillende organisaties, die allemaal middenin de samenleving staan, hand in hand met autochtonen en andere allochtonen.

De Gülen-beweging wordt een gebrek aan transparantie verweten. Maar is dit werkelijk waar het om gaat, of passen we simpelweg niet in een hokje waar men ons het liefst in zou willen stoppen? We zijn net zo geïntegreerd, of parallel, als een serviceclub à la Rotary of Lions, de Chinese gemeenschap, of een groot deel van de Amsterdamse grachtengordel. Om maar wat voorbeelden te noemen.

En ja, de meeste betrokkenen zijn religieus; islamitisch om precies te zijn. Net zoals zo’n 95 procent van de bevolking van het land waar onze wortels liggen: Turkije. In Nederland is religie niet meer vanzelfsprekend, en zeker de islam heeft een slechte reputatie, maar voor ons is het een belangrijk en onlosmakelijk deel van het leven. Ook hier zijn we open over.

Het zou er om moeten gaan in hoeverre men deelneemt aan de maatschappij, of men werkt of onderwijs volgt, of men de Nederlandse normen en waarden onderschrijft. Om het leveren van een bijdrage aan de samenleving in plaats van de hand op te houden. In ons geval zijn de antwoorden gelukkig vaker bevestigend dan de helaas vaak negatieve allochtonenstatistieken van het CBS.

Zoals Koningin Maxima zei in een interview met NOVA in 2005: ‘Er is zoveel te halen in de verschillende culturen in Nederland. Er gaat zoveel mis qua onbegrip en misverstanden. Wij moeten gewoon de rijkdom van integratie willen zien.’

Alper Alasag, secretaris van stichting Platform INS voor dialoog te Rotterdam

Rochussenstraat 221
3021 NT Rotterdam
010 – 240 00 15